Một báo cáo phân tích mới cho thấy tình trạng thiếu hụt chip nhớ bán dẫn, bắt nguồn từ làn sóng đầu tư mạnh cho trí tuệ nhân tạo, đang trở thành yếu tố then chốt đẩy giá smartphone tăng cao trong thời gian tới. Diễn biến này được dự báo sẽ ảnh hưởng sâu rộng tới toàn bộ chuỗi cung ứng di động toàn cầu, đặc biệt trong năm 2026.
Theo Counterpoint Research, lượng smartphone xuất xưởng trên toàn thế giới trong năm 2026 dự kiến sẽ giảm khoảng 2,1 phần trăm. Nguyên nhân không đến từ nhu cầu người dùng suy yếu, mà chủ yếu xuất phát từ chi phí sản xuất leo thang khi nguồn cung bộ nhớ dành cho smartphone bị thu hẹp. Các nhà sản xuất bán dẫn hiện đang ưu tiên năng lực sản xuất cho HBM phục vụ chip AI, khiến lượng DRAM phổ thông dành cho điện thoại di động suy giảm đáng kể.
Counterpoint cho biết giá bộ nhớ có thể tăng tới 40 phần trăm cho đến hết quý hai năm tới, tạo áp lực trực tiếp lên chi phí sản xuất smartphone ở mọi phân khúc. Cụ thể, chi phí sản xuất smartphone phổ thông được dự báo tăng khoảng 25 phần trăm, phân khúc tầm trung tăng 15 phần trăm, trong khi cao cấp cũng ghi nhận mức tăng khoảng 10 phần trăm. Hệ quả là giá bán trung bình smartphone toàn cầu trong năm tới có thể tăng khoảng 6,9 phần trăm, mức tăng đáng kể trong bối cảnh thị trường vừa trải qua giai đoạn phục hồi mong manh.
Phân khúc chịu tác động nặng nề nhất được dự báo là smartphone giá rẻ, nơi biên lợi nhuận vốn đã rất mỏng. Counterpoint nhận định lượng máy xuất xưởng của các thương hiệu Trung Quốc như Honor, Oppo và Vivo có nguy cơ sụt giảm mạnh. Với nhóm sản phẩm phổ thông, việc tăng giá bán là lựa chọn khó khả thi, trong khi khả năng hấp thụ chi phí của các hãng này lại khá hạn chế, khiến áp lực lên thị phần ngày càng lớn.
Ngược lại, Samsung Electronics và Apple được đánh giá là đang ở vị thế thuận lợi hơn trong bối cảnh thiếu hụt nguồn cung bộ nhớ. Hai tập đoàn này sở hữu quy mô sản xuất lớn, danh mục sản phẩm cao cấp chiếm tỷ trọng cao, cùng mức độ tích hợp chuỗi cung ứng sâu, cho phép họ linh hoạt hơn trong việc cân đối chi phí và điều chỉnh chiến lược giá. Counterpoint nhận định các doanh nghiệp có lợi thế về quy mô, danh mục sản phẩm đa dạng và khả năng kiểm soát chuỗi giá trị sẽ vượt qua giai đoạn thiếu hụt hiệu quả hơn, và Apple cùng Samsung là hai cái tên nổi bật nhất trong vài quý tới.
Trong bối cảnh AI tiếp tục hút nguồn lực đầu tư từ ngành bán dẫn, áp lực tăng giá smartphone được cho là khó tránh khỏi, đặc biệt ở phân khúc phổ thông và tầm trung. Điều này không chỉ tác động tới người tiêu dùng cuối, mà còn có thể định hình lại cục diện cạnh tranh của thị trường smartphone toàn cầu trong giai đoạn tiếp theo.
