Samsung Electronics vừa gửi cảnh báo chính thức về những tác động tiềm ẩn từ các đề xuất cải cách thuế và ưu đãi dành cho doanh nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam. Tập đoàn Hàn Quốc cho rằng các thay đổi này, nếu được áp dụng, có thể làm suy giảm sức hút đầu tư và đẩy chi phí của các nhà sản xuất toàn cầu tăng lên đáng kể.
Dự thảo sửa đổi Luật Công nghệ cao, hiện được Quốc hội Việt Nam xem xét và dự kiến thông qua vào tháng 12, là tâm điểm của mối lo ngại. Những đề xuất mới sẽ từng bước loại bỏ các ưu đãi thuế, miễn giảm thuế nhập khẩu và ưu tiên tiếp cận đất đai – vốn là trụ cột giúp Việt Nam thu hút dòng vốn FDI suốt hàng thập kỷ qua.
Samsung kêu gọi duy trì chính sách thuế cạnh tranh cho nhà đầu tư nước ngoài. Tập đoàn hiện vận hành hai tổ hợp sản xuất quy mô lớn tại Bắc Ninh và Thái Nguyên, tuyển dụng hàng chục nghìn lao động và sản xuất tới 60% tổng lượng smartphone cung ứng toàn cầu. Samsung cũng chiếm hơn 10% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, củng cố vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Tuy nhiên, các doanh nghiệp Hàn Quốc cảnh báo việc loại bỏ ưu đãi có thể khiến chi phí đầu tư và vận hành đội lên, từ đó kìm hãm kế hoạch mở rộng. Đại diện cộng đồng doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam, bao gồm Kocham và ông Ko Tae Yeon, cho rằng sự thay đổi này có thể làm chậm dòng vốn FDI và tác động tiêu cực đến mục tiêu tăng trưởng dài hạn của Việt Nam. Họ nhấn mạnh việc bảo đảm môi trường đầu tư ổn định là yếu tố then chốt để doanh nghiệp tiếp tục mang công nghệ, việc làm và giá trị gia tăng vào Việt Nam.
Nguồn tin ngoại giao cho biết Samsung đã nêu rõ quan ngại với phía Việt Nam nhưng không đưa ra cảnh báo về việc thu hẹp hay ngừng đầu tư. Tập đoàn chỉ đề nghị chính phủ làm rõ cách áp dụng quy định mới đối với các dự án hiện hữu và cơ chế bồi hoàn thiệt hại nếu phát sinh chi phí ngoài dự tính.
Samsung và các nhà đầu tư cũng yêu cầu Việt Nam đồng bộ chính sách thuế với chuẩn quốc tế, đặc biệt là thuế tối thiểu toàn cầu 15%, nhằm hạn chế rủi ro tài chính không lường trước.
Trong nhiều năm, doanh nghiệp Hàn Quốc hoạt động tại Việt Nam được hưởng mức thuế ưu đãi thấp – có thời điểm chỉ 5%. Điều này tạo điều kiện để họ tái đầu tư, mở rộng nhà máy, tăng tuyển dụng và thúc đẩy xuất khẩu. Nay, khi thuế suất tăng, doanh nghiệp lo ngại tổng chi phí sẽ tăng theo. Dù chính phủ cam kết bù đắp, giới đầu tư cho rằng thủ tục giải ngân vẫn chậm và quy định chưa rõ ràng, khiến họ khó lập kế hoạch dài hạn.
Các chuyên gia nhận định mức thuế tối thiểu 15% có thể không ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều tập đoàn lớn, nhưng vấn đề cốt lõi nằm ở việc thiếu văn bản pháp lý hoàn chỉnh. Sự mơ hồ trong chính sách có thể khiến doanh nghiệp cân nhắc dịch chuyển đầu tư sang các nước trong khu vực như Malaysia hoặc Thái Lan – những nơi có hành lang pháp lý ổn định hơn.
Giới phân tích cho rằng Việt Nam vẫn có thể duy trì lợi thế thu hút FDI nếu triển khai các hỗ trợ phi thuế, như tài trợ trực tiếp, ưu đãi R&D hoặc các gói hỗ trợ đầu tư tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần sự rõ ràng và an tâm trước khi đưa ra bất kỳ kế hoạch mở rộng nào.
